Chương trình đánh giá năng lực nhà thầu năm 2026 của Hiệp hội các nhà thầu Xây dựng Việt Nam được kỳ vọng không chỉ tạo ra một “bảng xếp hạng” các doanh nghiệp xây dựng, mà còn trở thành cơ sở để nhận diện đúng năng lực, kết nối các nhà thầu và khẳng định khả năng đảm nhận những công trình lớn của doanh nghiệp Việt – theo ông Hoàng Ngọc Tú, Phó Tổng Giám đốc DELTA Group.
Không chỉ là cuộc đua thứ hạng
Theo ông Hoàng Ngọc Tú, xây dựng là ngành đặc thù, đòi hỏi người làm nghề phải có sự gắn bó và tích lũy kinh nghiệm trong thời gian dài. Chính vì vậy, việc tổ chức một chương trình đánh giá năng lực dành riêng cho các nhà thầu có ý nghĩa không chỉ ở việc phân loại, xếp hạng mà còn tạo ra một sân chơi lành mạnh cho nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Lãnh đạo DELTA cho biết, chương trình còn có ý nghĩa lớn khi tạo ra một hệ thống đánh giá có tính tham chiếu cho ngành xây dựng. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn, việc nhận diện được những nhà thầu có năng lực thực sự sẽ giúp tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước.
Ông Tú nhấn mạnh, các chủ đầu tư lớn hiện nay, đặc biệt là khối tư nhân, đã có quá trình hợp tác lâu dài với những tổng thầu hàng đầu nên hiểu rất rõ năng lực, điểm mạnh, điểm yếu của từng tổng thầu. Vì vậy, theo ông, giá trị lớn nhất của chương trình xếp hạng nhà thầu là tạo ra một kênh đánh giá có tính đối chứng cho các cơ quan quản lý, đối tác và các tổ chức quốc tế muốn đầu tư xây dựng tại Việt Nam, chứ không chỉ đơn thuần cung cấp thông tin cho các chủ đầu tư trong nước.
Từ “xếp hạng” đến ghép những mảnh ghép năng lực
Một trong những vấn đề được ông Hoàng Ngọc Tú đặc biệt nhấn mạnh là khả năng liên kết giữa các nhà thầu Việt Nam.
“Trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, quỹ dự án trọng điểm cũng không ngừng gia tăng. Nhà thầu Việt hoàn toàn có thể thực hiện những công trình lớn. Vấn đề là phải biết ghép các mảnh ghép năng lực với nhau”, ông Tú nói. Ông nhận định, doanh nghiệp xây dựng trong nước đã và đang sở hữu các thế mạnh khác nhau, điều quan trọng là tận dụng được các thế mạnh đó và tăng tính kết nối giữa các nhà thầu.
Theo ông, đây có thể là một trong những giá trị quan trọng của chương trình đánh giá năng lực nhà thầu năm 2026. Khi năng lực của từng doanh nghiệp được nhận diện rõ hơn, Hiệp hội Nhà thầu có thể đóng vai trò kết nối, tư vấn cho các cơ quan Nhà nước, các chủ đầu tư và đối tác nước ngoài để cân nhắc, lựa chọn những “mảnh ghép” phù hợp cho từng loại công trình.
Ông Tú dẫn câu chuyện các công trình lớn trong nước và cho rằng, nhà thầu Việt đã từng bước chứng minh được khả năng thực hiện những dự án quy mô lớn, không có lý do gì mà doanh nghiệp trong nước không thể tiếp tục đảm nhận những công trình lớn hơn. Nếu có cơ chế kết nối của Hiệp hội Nhà thầu, các doanh nghiệp Việt Nam có thể cùng tham gia những dự án có quy mô rất lớn.
Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, ông Tú kỳ vọng việc đánh giá năng lực nhà thầu còn tạo thêm một “kênh đối chứng” khi doanh nghiệp Việt bước ra thị trường quốc tế.
Theo ông, khi một doanh nghiệp nước ngoài tìm kiếm đối tác tại Việt Nam, ngoài hồ sơ, công trình đã thực hiện hay năng lực tài chính, họ còn cần một nguồn thông tin độc lập để đánh giá đối tác. Khi đó, tiếng nói và đánh giá của Hiệp hội Nhà thầu có thể trở thành một cơ sở tham chiếu quan trọng.
Hệ thống đánh giá tốt sẽ nhận diện chính xác năng lực của nhà thầu
Ông Tú cho rằng, một hệ thống đánh giá tốt không chỉ trả lời câu hỏi doanh nghiệp nào lớn hơn, mà còn cần cho thấy doanh nghiệp mạnh ở đâu, phù hợp với loại công trình nào và có khả năng phát triển thêm ở lĩnh vực nào.
“Đây là giai đoạn các nhà thầu phải tính toán về đường đi nước bước, về chiến lược nhiều hơn”, ông Tú nói. Trong bối cảnh đất nước ngày càng phát triển và nhiều dự án mới ra đời, nhà thầu không nên vì tâm lý chạy theo cơ hội mà mở rộng bằng mọi giá.
Ông cho rằng, những năm khó khăn vừa qua cũng tạo ra một khoảng thời gian để các doanh nghiệp xây dựng củng cố nội lực, tái cấu trúc, đào tạo nhân sự và định hình lại văn hóa doanh nghiệp. Khi thị trường bước vào giai đoạn có nhiều công việc , nền tảng đó sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh.
Chuyển đổi số để nâng năng suất, không phải cắt giảm người
Một yêu cầu khác đối với nhà thầu trong giai đoạn mới là chuyển đổi số.Theo ông Tú, chuyển đổi số trong xây dựng có hai mục tiêu chính: Nâng cấp năng lực và nâng cao năng suất lao động. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi ngành xây dựng đang thiếu nhân lực.
Ông cho biết, DELTA vẫn đang tuyển dụng liên tục bởi quy mô doanh nghiệp và khối lượng công việc tiếp tục tăng. Do đó, chuyển đổi số không nhằm mục tiêu cắt giảm nhân sự mà trước hết để giúp một lực lượng lao động hiện hữu tạo ra năng suất cao hơn.
Tuy nhiên, một vấn đề mà ông Tú cho rằng ngành xây dựng đang gặp phải là sự công nhận về mặt pháp lý đối với các sản phẩm của quá trình ứng dụng công nghệ.
Doanh nghiệp có thể ứng dụng nhiều công nghệ trong thiết kế, quản lý và thi công, nhưng khi thanh tra, kiểm toán, một số quy trình vẫn phải quay về hồ sơ thủ công. Điều này khiến việc ứng dụng công nghệ mới chỉ đạt một phần hiệu quả.
Ông Tú cho rằng nếu kết quả từ các ứng dụng số được công nhận chính thức về mặt pháp lý, quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp xây dựng sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn.
Từ câu chuyện này, việc đánh giá năng lực nhà thầu cũng cần nhìn rộng hơn. Một nhà thầu có năng lực thực sự phải được nhìn nhận trên tổng thể: kinh nghiệm, nhân lực, công nghệ, khả năng triển khai công trình, năng lực tài chính, khả năng quản trị rủi ro và định hướng phát triển.
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai thêm nhiều công trình lớn, ông Hoàng Ngọc Tú cho rằng đây là lúc các nhà thầu phải lựa chọn đường đi phù hợp, củng cố nội lực và tăng cường hợp tác.
Nếu Chương trình đánh giá năng lực nhà thầu năm 2026 của Hiệp hội Nhà thầu Việt Nam làm tốt vai trò nhận diện và kết nối, đây có thể trở thành một bước quan trọng để hình thành lớp nhà thầu Việt đủ năng lực đảm nhận những công trình ngày càng lớn, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp trong nước từng bước vươn ra thị trường quốc tế.
Lấy từ nguồn:
